Ana içeriğe atla

Tanrı Zar Atmaz (Pegasus Yay.)

Olasılık kavramına alışıldık matematik perspektifinden ziyade fizik tarafından yaklaşan fakat yazarlarının fizik alanında akademik çalışmalarının uğradığı 'anlaşılmazlık' eleştirisinden bir parça da olsa nasiplendiği bir kitap olduğu söylenebilir Tanrı Zar Atmaz'ın. Kitap, Einstein'ın meşhur sözünü, fizikte kuantum mekaniğindeki belirsizliği temel alarak karşı çıktığı evrenin temelinde yatan olasılığı bir şekilde 'halt etmek' için uğraşan çeşitli matematikçi-bilgisar bilimci ve fizikçi bilim insanlarını ve yaptıkları çalışmaların izini sürüyor. Kitapta hikayeleri anlatılan karakterler arasında Shannon, Kolmogorov, Gamow ve elbette Einstein yer alıyor. İlk bölümlerde temel fikri (belki de çeviri nedeniyle) anlamak zor olsa da ilerleyen sayfalarda yazarların hikaye anlatıcılığı becerisi sayesinde enformasyon teorisinden, oyun teorisine oradan da kozmolojiye birçok farklı alanlarda belirlenimcilik (determinizm) ve olasılık karşıtlığı işleniyor kitapta. Sonlara doğru yazarların teorik fizik alanında doktora tezlerinde öne attıkları konulara da giriyorlar fakat bu kısımlar anlatılanlar ve kullanılan dil (ve belki de çeviri) nedeniyle pek açık değil.

Bogdanov Kardeşler olarak da anılan ikiz kardeşler fizik camiasında adlarını kendi adlarıyla anılan bir 'akademik skandal' (bknz: Bogdanov affair) ile duyurmuş ve ardından da akademik fiziğin dışında medya da çeşitli bilim programlarıyla oldukça tanınmış iki "yazar". Doktora tezlerinde öne sürdükleri ve yayınladıkları fikirlerin birçok önde gelen fizikçi tarafından 'saçmalık' olarak fişlenmiş olması belli ki kardeşlerin bu konulardan yola çıkarak bir şeyler yazmasına engel olmamış. Kitabın sonundaki kendi fikirleri dışındaki kısımlar ise olasılık ve özellikle enformasyon teorisi ve kozmoloji konularında önde gelen konuları hikayeleştirerek detaylandırıp anlatmaları ilginç bir okuma deneyimi sunuyor. Fakat yazarların profili kitabın başından sonuna kadar anlatılanlara dair şüpheci bir yaklaşımı elden bırakmaya izin vermiyor. Yine de özellikle Gamow ve Rus arkadaşlarının hikayeleri gibi ilginç anekdotlar anlamında birçok ilginç bölümlere sahip olduğu kuşkusuz.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Dünyayı Döndüren Adam Galileo (Etkin Yay.)

Bu yıl daha fazla kitap okuyabilmek için uzun zamandır üyesi olduğum fakat bir türlü verimli kullanmayı beceremediğim Goodreads internet sayfasında kendime yıllık bir hedef belirledim. 2017 yılı boyunca toplam 40 kitap okuma hedefi koydum. Bu süreçte kendimi takip etmek ve yıllardır okuduğum her kitabın arkasında 'kendime' ufak da olsa bir not bırakma hedefimi gerçekleştirmek adına, okuduğum her kitabın sonunda kısa bir değerlendirme yazmaya karar verdim. İşte bu da Ocak ayında okuduğum, yılın dördüncü kitabı olan 'Dünyayı Döndüren Adam Galileo' kitabı üzerine karaladıklarım: Tamamen rastlantı sonucu elime geçmiş olan bu kitap Galileo'nun hayatını detaylı bir şekilde öğrenmenin ötesinde biyografi türüne yıllardır ısınamamış biri olarak beni 'biyografik roman' türü ile tanıştırması anlamında benim için özel bir yere sahip oldu. 'Dünyayı Döndüren Adam Galileo' aslında bir 'biyografik roman' serisine ait bir kitap. Üniversite yıllarında herk...

Küp - Bulmacalarla Dolu bir Hayat (Ithaki Yayinlari)

KitapGünce'yi tekrar canlandırmak adına attığım bu adımda, sayfada agirladigim ilk kitap, bizzat Rubik Küp ’ün tasarımcısı Erno Rubik ’ın yakın zamanda yayınlanan ve günlerce elimden düşürmedeğim kitabı: ‘Küp - Bulmacalarla Dolu bir Hayat' (İthaki Yayınları, 2022).      Kendisi mimar olan ve hayatı boyunca da tasarım ve objelere kafa yormuş biri Erno Rubik ve kitabında da Küp’ü merkeze alarak, bu ünlü bulmacayı tasarım aşamasından tüm dünyaya yayılmasına kadar tüm süreci kendi gözlem ve bakış açısından anlatıyor. ‘Küp’ü büyük harfle yazıyorum çünkü kitapta da bağımsız bir karakter olarak sunuyor Rubik bize kendisini ve yazarın kendisiyle ne kadar da zıtlıklar taşıdığını çok yaratıcı bir şekilde dile getiriyor. Tipik bir anı kitabından çok daha fazlası olan kitap, odağını sürekli Küp üzerinde tutmayı başarıp, onun etrafında yaratıcılık, merak, keşif, hayal gücü, eğitim, oyun, çocukluk, tasarım, kültür, karmaşık sistemler, yapay zeka ve daha birçok konuya özgün bir...